Polonya Cumhurbaşkanlığı’ndan Yüksek Mahkeme Atamaları ve Adalet Bakanlığı’ndan Tepkiler
Polonya Cumhurbaşkanlığı Kabinesi Başkanı Zbigniew Bogucki’nin geçtiğimiz hafta duyurmasının ardından, Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki Yüksek Mahkeme’ye atanan dört yeni hâkimin...
Polonya Cumhurbaşkanlığı Kabinesi Başkanı Zbigniew Bogucki’nin geçtiğimiz hafta duyurmasının ardından, Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki Yüksek Mahkeme’ye atanan dört yeni hâkimin atama belgelerini takdim etti ve yeni hâkimler Cumhurbaşkanı huzurunda yemin etti. Adalet Bakanı Waldemar Żurek ise kararı eleştirerek bunun krizi derinleştirmeyi amaçladığını belirtti ve tazminat sorumluluğuna dikkat çekti. Söz konusu atamalar ve Yüksek Mahkeme’deki “eski” ve “yeni” hâkimler arasındaki bölünme, 2017 yılındaki yargı reformlarından bu yana ülkedeki hukuki ve siyasi tartışmaların odağında yer alıyor.
Geçtiğimiz hafta KPRP Şefi Zbigniew Bogucki, 28 Temmuz tarihinde Cumhurbaşkanının Yüksek Mahkeme’ye dört yeni hâkimin atama belgelerini takdim edeceğini açıklamıştı.
Cumhurbaşkanlığı Kabinesi’nin salı günü X platformunda yaptığı paylaşımda, “Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Yüksek Mahkeme hâkimliği görevine atama belgelerini takdim etti. Yeni atanan hâkimler, Polonya Cumhurbaşkanı huzurunda yemin ettiler. Yüksek Mahkeme hâkimliği görevine atanan isimler şunlardır: Paweł Bucoń, Paweł Chmielnicki, Andrzej Michałowicz, Tomasz Szczurowski” ifadelerine yer verildi.
Adalet Bakanı’ndan Tepki ve Kriz Vurgusu
Yüksek Mahkeme hâkimlerinin atanması meselesi, pazartesi günü Adalet Bakanı Waldemar Żurek tarafından değerlendirildi. Bakan, X platformunda yaptığı paylaşımda Bogucki’nin Yüksek Mahkeme’ye “4 yeni neohâkim” atanacağını duyurduğunu yazdı.
Adalet Bakanı’na göre bu kararın amacı “açıkça krizi derinleştirmektir.” Şef MS şu ifadeleri kullandı: “Bu nedenle kamuoyuna şunu sormak gerekir: Yüksek Mahkeme’nin usulsüz atanan hâkimlerinin vatandaşların davalarına katılması nedeniyle ETPC tarafından vatandaşlar lehine hükmedilen ve Devlet Hazinesi’ne yüklenen tazminatları kim ödeyecek? Polonya Cumhurbaşkanlığı Kabinesi kendi bütçesinden mi yoksa devlet başkanı bunu üstüne mi alacak?”
Yüksek Mahkeme’deki “Eski” ve “Yeni” Hâkimler
PiS hükümeti tarafından 2017 yılında gerçekleştirilen reformlardan bu yana —Ulusal Yargı Konseyi (KRS) hâkim üyelerinin seçilme usulünün değiştirilmesi ve yeni Yüksek Mahkeme yasasının yürürlüğe konması— Yüksek Mahkeme’de 2018 öncesinde atanan “eski” hâkimler ile 2017 sonrasında atanan “yeni” hâkimler arasında resmi olmayan bir bölünme bulunmaktadır.
2017 yılındaki değişiklik, dönemin muhalefeti ve günümüz iktidarı tarafından KRS’nin siyasileştirildiği yönündeki suçlamalara ve bu şekilde oluşturulan KRS’nin katılımıyla seçilen hâkimlerin statüsünün sorgulanmasına neden olmuştur. Son yıllarda TSUE ve ETPC gibi Avrupa mahkemelerinin kararları da mevcut KRS’nin katılımıyla gerçekleştirilen hâkim belirleme prosedüründeki kusurlara işaret etmiştir.
Yüksek Mahkeme Dairelerinin Kararları
Bu anlaşmazlık, Yüksek Mahkeme’nin kendi kararları dahil olmak üzere yargı içtihatlarında da kendini göstermiştir. Daha Ocak 2020’de, 2018 öncesi atanan hâkimlerin katılımıyla Yüksek Mahkeme’nin üç dairesinin ortak kararı alınmış olup, bu karara göre mahkeme kadrosunda 2018 yılında belirlenen bileşimdeki Ulusal Yargı Konseyi tarafından seçilen bir kişinin yer alması durumunda mahkemenin usulsüz teşkil edilmiş olduğu kabul edilmektedir.
Buna karşılık, geçen yılın eylül ayında 2018 öncesi atanan yedi hâkimin oluşturduğu Çalışma Dairesi heyetinin aldığı kararda, Yüksek Mahkeme Denetim Olağanüstü ve Kamu İşleri Dairesi’nin 2018 yılından itibaren atanan hâkimlerle aldığı kararın yok hükmünde ve hükümsüz olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışma Dairesi’nin eylül ayındaki bu kararına karşılık olarak, Aralık 2025’te ağırlıklı olarak 2017 sonrasında atanan hâkimlerden oluşan Yüksek Mahkeme’nin iki dairesinin ortak kararıyla, hiçbir mahkemenin veya kamu erki organının Yüksek Mahkeme kararını hükümsüz sayamayacağı ve AB hukukuna dayanarak dahi sonuçlarını göz ardı edemeyeceği hükme bağlanmıştır.
Kaynak : Gazeta